تاریخچه جام کنفدراسیون ها

 FIFA Confederations Cup

جام کنفدراسیون‌ها

جام کنفدراسیون‌های فیفا  یک تورنمنت فوتبال است که از سوی فیفا از سال 1997 برگزار می‌شود. جام کنفدراسیون‌ها هر چهار سال یک‌بار برگزار می‌شود.  این مسابقات که تا سال 2005 هر دو سال یک باربرگزار می شد  

از سال ۲۰۰۵ با حضور ۸ تیم و یک سال پیش از برگزاری جام جهانی، در همان کشور میزبان جام جهانی برگزار می شود. ۸ تیم حاضر در جام کنفدراسیون ها  قهرمانان فوتبال شش قاره (آسیا، اروپا،‌ آفریقا،‌ کوپا آمه‌ریکا، ‌اقیانوسیه و کونکاکاف)،‌ قهرمان آخرین جام جهانی، و میزبان بازی‌ها (میزبان جام جهانی بعدی) هستند.

تاریخچه جام کنفدراسیون‌ها

این تورنمنت برای اولین بار توسط کشور عربستان سعودی  در ریاض، پایتخت این  کشور  و تحت عنوان «جام بین قاره ای» یا “شاه فهد”  پایه گذاری شد. و از سال 1992 تا 1995 ادامه یافت  وفیفا در سال ۱۹۹۷ مسئولیت برگزاری این تورنمنت را در اختیار گرفته و نام «جام کنفدراسیون های فیفا» را برای آن انتخاب کرد

 

اما سابقه آن به دهه 80 برمی‌گردد، زمانی که برندگان تورنمنت‌های مختلف گرد هم می‌آمدند و با هم بازی می‌کردند تا قهرمان نهایی مشخص شود. ونطفه جام در سال 1980 بسته شد. در آن هنگام برندگان چند دوره از جام‌های جهانی در اروگوئه جمع شدند تا پنجاهمین سالگرد اولین دوره جام جهانی را جشن بگیرند. مسابقات حذفی بود و موندیالیتو نام گرفته بود. در آن رقابت‌ها پنج برنده جام جهانی حاضر بودند، هر چند که انگلیس از این رقابت‌ها انصراف داده بود و جای این تیم را هلند گرفته بود. در آن دیدارها، سرانجام اروگوئه با پیروزی مقابل برزیل قهرمان شد و همین نشان داد که پیروزی در این جام الزاما یک تیم را بهترین جهان نمی‌سازد. در سال‌های 1985 و 1993 رقابت‌هایی برگزار شد که در آن برندگان کوپا آمه‌ریکا و قهرمانان رقابت‌های اروپایی با هم بازی می‌کردند. این جام در همان دو دوره برگزار شد و نام آرتمیو فرانکی، رییس سابق یوفا بر آن نهاده شد. در سال 1992 رقابت‌هایی با نام جام سلطان فهد در عربستان سعودی با  چهار تیم برگزار شد و در سال 1995 قرار بر این شد که جام‌های آرتمیو فرانکی و شاه فهد با هم ادغام گردند. و تیم‌های شرکت‌کننده از چهار به شش افزایش یافتند
جام کنفدراسیون ها
 سه سال بعد در سال 1997 فیفا تصمیم گرفت به رقابت‌ها شکلی رسمی دهد واین رقابت‌ها را تحت پوشش خود قرار داد و فاصله بین هر دو دوره را دو سال تعیین کرد

طبق دستور فیفا، قرار بر این شد که قهرمان‌های کنفدراسیون‌های مختلف در این جام به مصاف هم بروند.به  حال فُرم نوین جام کنفدراسیون ها در عربستان آغاز شد. . شاه عربستان، “فهد ابن عبدالعزیز” نام‌گزارنده و مبتکر این بازی‌ها بود.

و اولین دوره آن را هم در عربستان سعودی برگزار کرد. در این دوره هشت تیم حضور داشتند.درسال 1999جام از عربستان خارج وبه مکزیک رفت  تورنمنت برای اولین بار در خاورمیانه برگزار نشد

اما از سال 2001 فیفا شکل میزبانی را تغییر داد وقرار شد رقابت‌ها در کشوری که میزبانی جام جهانی بعدی را به عهده دارد،هر چهارسال یک بار  انجام ‌شود، به طوری که این جام در سال 2001 در ژاپن و کره‌جنوبی، میزبانان مشترک جام جهانی 2002، و نیز یک سال قبل از جام‌های جهانی 2006 آلمان و 2010 آفریقای جنوبی و2014 برزیل در این کشورها برگزار شد.میزبان بعدی کشورهای روسیه وقطر خواهند بود

از طرفی فیفا  نحوه شرکت تیم ها  را نیز تغییر دادو قرار شد  شرکت‌کنندگان در این رقابت‌ها قهرمانان فوتبال شش قاره (آسیا، اروپا،‌ آفریقا،‌ کوپا آمه‌ریکا، ‌اقیانوسیه و کونکاکاف)،‌ قهرمان آخرین جام جهانی، و میزبان بازی‌ها (میزبان جام جهانی بعدی) هستند.

 

 از سال 2001، این تورنمنت تبدیل به صحنه‌ای برای تمرین جام جهانی تبدیل شد و وقتی فاصله دو دوره به چهار سال افزایش یافت، این موضوع تبدیل به فاکتوری مهم گشت. به این ترتیب تیم میزبان جام جهانی جام کنفدراسیون‌ها را برگزار می‌کند تا آماده برگزاری جام جهانی شود. بسیاری تلاش دارند قهرمان جام جهانی را از روی موفقیت یا ناکامی تیم‌ها در جام کنفدراسیون‌ها پیش‌بینی کنند، اما این جام به ندرت نشان‌دهنده آن چیزی بوده که 12 ماه بعد قرار بوده روی دهد. هدف این تورنمنت گرد هم آوردن موفق‌ترین تیم‌های سال‌های اخیر بوده است تا بزرگ‌ترین نام‌های دنیای فوتبال در آن جمع شوند. اما اغلب این گونه نمی‌شود و تیم‌های بزرگ‌تر آن را فرصتی برای تجربه‌اندوزی و بازی دادن به بازیکنان کمتر به میدان رفته می‌پندارند. این تورنمنت فرصتی برای کشورهای کوچک‌تر هم هست که بتوانند فراتر از وزن واقعی خود بدرخشند. مثلا استرالیا در فینال جام 1997 حاضر شد و چهار سال بعد با شکست فرانسه و برزیل باعث شگفتی همگان گشت

این جام همچنین مفیدترین تمرین برای میزبان جام جهانی است که تجربه بازی به دست آورد. پیش از این، میزبانان که حضورشان در جام جهانی قطعی بود، مجبور بودند برای آماده‌سازی خود را به چند بازی دوستانه محدود سازند. این جام قرار بود تورنمنت جایی برای تعیین نهایی بهترین تیم ملی دنیا باشد، اما نتوانسته به این عنوان دست یابد و بیشتر تبدیل به تورنمنتی دوستانه و مجلل شده است. بسیاری از تیم‌ها هم از حق خود برای حضور در این رقابت‌ها چشم‌پوشی کرده‌اند. آلمان در سال‌های 97 و 2003 از حضور در جام گذشت و در سال 1999 هم فرانسه از حضور در آن انصراف داد تا جلوه جام کاهش یابد. با این وجود چندین دیدار جذاب در این جام برگزار شده. فینال سال 1999 نمونه خوبی است که در آن مکزیک با نتیجه چهار بر سه برزیل را شکست داد؛ این بازی در خاطره‌ها می‌ماند. همچنین در سال‌های 1997 و 2005، برزیل که فرم عالی خود را برای این تورنمنت نگاه داشته بود نمایش‌هایی دیدنی داشت

این تورنمنت داغ مرگ مارک ویوین فوئه، هافبک تیم ملی کامرون را هم بر پیشانی خود می‌بیند. آن تراژدی در سال 2003 اتفاق افتاد و بازیکن سابق وستهم، منچسترسیتی و المپیک لیون در بازی نیمه‌نهایی مقابل کلمبیا به زمین افتاد و جان داد. فرانسه و کامرون فینال را برگزار کردند، در حالی که دوستان و هم‌بازی‌های فوئه در هر دو سوی فینال حضور داشتند. تورنمنت پایانی احساسی پیدا می‌کرد و بعد از پیروزی یک بر صفر فرانسه، دو تیم برای احترام به فوئه جشن شادی را با هم برگزار می‌کردند. کمتر تورنمنت فیفا بوده که گذشته‌ای چنین درهم‌پیچیده داشته باشد

در سال 2001، برای اولین بار از جام کنفدراسیون‌ها به عنوان تمرین جام جهانی استفاده شد و کره و ژاپن میزبانی آن را به عهده گرفتند. فرانسه این بار قهرمان شد تا مشخص شود تیمی که در این جام می‌درخشد لزوما در جام جهانی موفق نخواهد بود. 12 ماه بعد، آبی‌ها بدون به ثمر رساندن حتی یک گل از جام جهانی حذف شدند. برزیل در جام کنفدراسیون‌ها عملکرد خوبی نداشت ولی سرانجام در جام جهانی قهرمان شد. دو دوره بعدی این رقابت‌ها در اروپا برگزار شد. فرانسه در سال 2003 میزبان بود و با وجود خاطراتی که از صحنه‌های دلخراش آن دیدار نیمه‌نهایی بین کامرون و کلمبیا در اذهان مانده، بازی‌های جذاب و لذت‌بخشی برگزار شد و گل‌هایی دیدنی به ثمر رسید. دو سال بعد میزبانی به آلمان رسید که قرار بود جام جهانی را هم برگزار کند. آلمان سعی داشت در این رقابت‌ها خود را ثابت کند، اما تیم‌های برزیل و آرژانتین از آمریکای جنوبی تیتر یک روزنامه‌ها را از آن خود ساختند. این دو تیم در شبی که رگباری سیل‌آسا در فرانکفورت می‌بارید فینال را برگزار کردند و برزیل با نتیجه چهار بر یک پیروز شد تا شکستی که چند هفته قبل در مرحله مقدماتی جام جهانی از رقیب همیشگی خورده بود را جبران نماید. اغلب تیم‌های حاضر در این دوره هجومی بازی می‌کردند چون حذف از این رقابت‌ها برایشان چندان مهم نبود. به این ترتیب بود که در هر دیدار این تورنمنت به طور میانگین 5/3 گل به ثمر رسید

هشتمین دوره جام کنفدراسیون ها در سال ۲۰۰۹ با حضور ۸ تیم به میزبانی آفریقای جنوبی برگزار شد. تیم ملی برزیل یک بار دیگر با اقتدار به فینال جام کنفدراسیون ها رسید

نهمین دوره جام کنفدراسیون ها در سال ۲۰۱۳ با حضور ۸ تیم به میزبانی برزیل برگزار و برای نخستین بار در یک تورنمنت رسمی، از تکنولوژی خط دروازه استفاده شد. دو تیم اسپانیا و برزیل به ترتیب با غلبه بر ایتالیا و اروگوئه در ضربات پنالتی، به مسابقه فینال راه یافتند. در بازی فینال، تیم رؤیایی اسپانیا در کمال تعجب هیچ حرفی برای گفتن مقابل برزیل نداشت. وبرزیل با گل های سلسائو با دو گل فرد و یک گل نیمار توانست نسل طلایی تیکی تاکای اسپانیا را با حساب ۳-۰ شکست داده و چهارمین قهرمانی خود در ادوار جام کنفدراسیون ها را جشن بگیرد

دهمین دوره جام کنفدراسیون ها در سال ۲۰۱۷ و در چهار شهر سن پترزبورگ، مسکو، کازان و سوشی برگزار می شود. تیم ملی برزیل برای اولین بار از سال ۱۹۹۵، در جام کنفدراسیون ها حضور ندارد. ، تیم های ملی روسیه، پرتغال، مکزیک و نیوزیلند کامرون، شیلی، استرالیا و آلمان این تورنمنت خضور دارند . علیرضا فغانی داور مطرح کشورمان نیز یکی از داوران حاضر در جام کنفدراسیون ها ۲۰۱۷ است..

قهرمانان دوره‌های مختلف جام

  • 1992 آرژانتین
  • 1995 دانمارک
  • 1997 برزیل
  • 1999 مکزیک
  • 2001 فرانسه
  • 2003 فرانسه
  • 2005 برزیل
  • 2009 برزیل
  • 2013 – برزیل

میزبانان دوره‌های مختلف جام

  • 1992 – عربستان سعودی
  • 1995 – عربستان سعودی
  • 1997 – عربستان سعودی
  • 1999 – مکزیک
  • 2001 – کره جنوبی-ژاپن
  • 2003 – فرانسه
  • 2005 – آلمان
  • 2009 – آفریقای جنوبی
  • 2013 – برزیل

رکوردداران گلزنی در جام

1- کواتموک بلانکو از مکزیک، 9 گل
2-
رونالدینیو و روماریو از برزیل، 7 گل
3-
مرزوک العطیبی از عربستان،‌ 6 گل
4-
الکس از برزیل، جان الویسی از استرالیا، روبر پیرس از فرانسه و ولادیمیر اسمیچر از جمهوری چک، 5 گل
5-
میشائیل بالاک از آلمان، گابریل باتیستوتا و لوسیانو فیگوئرا از آرژانتین، تیه‌ری آنری از فرانسه، شونسوکه ناکامورا از کره جنوبی و رونالدو از برزیل، 44 گل

رکوردداران بازی در جام

1- دیدا از برزیل، 22 بازی
2-
لوسیو از برزیل، 17 بازی
3-
پاول پاردو از مکزیک، 16 بازی
4-
کلودیو سوارز از مکزیک،‌14 بازی
5-
رونالدینیو از برزیل، 13 بازی

از سال 1997 به بعد جایزه توپ طلایی و کفش طلاییی آدیداس و جایزه بازی جوانمردانه به بهترین بازیکن و بهترن گلزن و جوانمردترین تیم تعلق می‌گیرد.

جایزه توپ طلا

1997 – دنیلسون از برزیل
1999 –
رونالدینیو از برزیل
2001 –
روبر پیرس از فرانسه
2003 –
تیه‌ری آنری از فرانسه
2005 –
آدریانو از برزیل
2009 –
کاکا از برزیل

2013 – نیمار از برزیل

جایزه کفش طلا

1997 – روماریو از برزیل
1999 –
رونالدینیو از برزیل
2001 –
روبر پیرس و اریک کاریره از فرانسه
2003 –
تیه‌ری آنری از فرانسه
2005 –
آدریانو از برزیل
2009 –
لوئیز فابیانو از برزیل

2013 – فرناندو تورس از اسپانیا

در سال 2009 نیز برای اولین بار دستکش طلایی به “تیم‌هاوارد” آمریکایی به عنوان برترین دروازه‌بان جام اهدا شد.

جایزه بازی جوانمردانه

1997 – آفریقای جنوبی
1999 –
برزیل و نیوزیلند
2001 –
ژاپن
2003 –
ژاپن
2005 –
یونان
2009 –
برزیل

 

 

همچنین شاید مطالب زیر مورد پسندتان باشد...

افزودن یک دیدگاه